สมาพันธ์สื่อมวลชนแห่งประเทศไทย

         งานวิจัยกล้วยน้ำว่ารักษ์ถิ่นสุโขทัย-ตาก แก้ปัญหาพืชไร้ค่า ตกเกรดพัฒนาตั้งแต่ใช้หน่อพันธุ์คุณภาพ แปรรูป เป็นสนค้าสุขภาพยุคใหม่ สร้างอัตลักษณ์จนเป็นของดีขึ้นห้างหลายราย ทำรายได้ให้เกษตรกรเพิมกว่า23% สร้างงานอีก850 ตำแหน่ง

ดร.สุภาวดี แช่ม หัวหน้าโครงการวิจัย การพัฒนาและสร้างความเข้มแข็งเครือข่าย “กล้วยน้ำว้ารักษ์ถิ่น” ธุรกิจชุมชนร่วมยกระดับห่วงโซ่มูลค่าเศรษฐกิจฐานรากจังหวัดสุโขทัยและจังหวัดตากด้วยเทคโนโลยีและนวัตกรรม มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลล้านนา กล่าวว่า ได้นำโมเดล SIE หรือ Social Innovation Enterprise ของ หน่วยบริหารจัดการทุนด้านการพัฒนาพื้นที่ (บพท.) เป็นเครื่องมือแก้ปัญหาทั้งห่วงโซ่ โดยระดับต้นน้ำได้พัฒนาหน่อพันธุ์คุณภาพ ถ่ายทอดองค์ความรู้เกษตรแม่นยำ เข้าสู่มาตรฐาน GAP และ GMP จัดตั้งศูนย์รวบรวมและคัดแยกผลผลิตในชุมชน ‘ปลายน้ำ’ เชื่อมโยงตลาดสมัยใหม่ ตัดวงจรพ่อค้าคนกลาง ให้กล้วยน้ำว้าทุกส่วนสร้างมูลค่าเพิ่มได้ เปลี่ยนผลผลิตที่เคยเป็นภาระหรือของเหลือทิ้ง เป็นโอกาสทางเศรษฐกิจที่ชุมชนบริหารจัดการ สร้างรายได้ด้วยตนเอง

มีการใช้กระบวนการทางวิทยาศาสตร์ค้นหาอัตลักษณ์กล้วยแต่ละพื้นที่ พบว่า กล้วยน้ำว้าของอำเภอศรีนคร จังหวัดสุโขทัย มีสารแคโรทีนสูง กล้วยน้ำว้าจังหวัดตาก มีโพแทสเซียมและไนโตรเจนโดดเด่น  เป็นจุดที่จะผลักดันสู่สินค้าสิ่งบ่งชี้ทางภูมิศาสตร์ ( GI) กล้วยน้ำว้ามะลิอ่องตาก ซึ่งเป็นกล้วยตกเกรดไม่มีใครต้องการ นำมาแปรรูปเป็นผลิตภัณฑ์สุขภาพยุคใหม่ เช่น แป้งกล้วยน้ำว้าดิบ, กล้วยพรีมิกซ์, กล้วยหนึบธรรมชาติ และ Banana Cider

ดร.สุภาวดี แช่ม กล่าวว่า ผลลัพธ์จากโครงการสร้างมูลค่าทางเศรษฐกิจได้ 385.86 ล้านบาท ทำรายได้เฉลี่ยของเกษตรกรเพิ่มขึ้นร้อยละ 23.55 จากเดือนละ27,000 บาท เป็นมากกว่าเดือนละ 33,600 บาท  เกิดการจ้างงานในพื้นที่ 850 ตำแหน่ง ทุก 1 บาทที่ภาครัฐลงทุนในงานวิจัย สร้างผลตอบแทนได้ถึง 13.43 บาท ปัจจุบัน ผลิตภัณฑ์ที่พัฒนาได้มาตรฐาน วางจำหน่ายในห้างค้าปลีกชั้นนำ ได้แก่Tops, Makro, Big C, Gourmet Market และ The Mall Group ชุมชนจึงมีตลาดที่มั่นคง มีอำนาจต่อรองมากขึ้น บรรลุเป้าหมายสูงสุดของโครงการวิจัย คือสร้าง "นวัตกรสังคม" มากกว่า 100 คน ถ่ายทอดความรู้ให้คนในพื้นที่ 1,500 คน ให้เกษตรกรเปลี่ยนจากผู้ผลิตวัตถุดิบเป็น "ผู้ประกอบการและนักจัดการชุมชน" ที่ออกแบบอนาคตของตัวเองได้อย่างแท้จริง

กล้วยน้ำว้าที่ปลูกในจังหวัดตากและสุโขทัย ใช้เวลานานเกือบปีกว่าจะให้ผล แต่กลับเป็นเพียง “ของเหลือทิ้ง” จึงเกิดโครงการวิจัย “การพัฒนาและสร้างความเข้มแข็งเครือข่าย “กล้วยน้ำว้ารักษ์ถิ่น” ธุรกิจชุมชนร่วมยกระดับห่วงโซ่มูลค่าเศรษฐกิจฐานรากจังหวัดสุโขทัยและจังหวัดตากด้วยเทคโนโลยีและนวัตกรรม” ของหน่วยบริหารจัดการทุนด้านการพัฒนาพื้นที่ (บพท.)  สำนักงานเร่งรัดการวิจัยและนวัตกรรมเพื่อเพิ่มความสามารถการแข่งขันและการพัฒนาพื้นที่ (องค์การมหาชน) ร่วมกับ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลล้านนา (มทร.ล้านนา) ได้เปลี่ยนปัญหาเป็นโมเดลต้นแบบ พลิกฟื้นเศรษฐกิจฐานรากจนส่งผลผลิตเข้าสู่ห้างโมเดิร์นเทรดระดับประเทศได้