สมาพันธ์สื่อมวลชนแห่งประเทศไทย

ไทยก้าวสู่เจ้าของระบบดาวเทียม ควบคุมได้ตั้งแต่สั่งถ่ายภาพจนถึงส่งมอบข้อมูล เสริมความมั่นคงข้อมูล ลดการพึ่งพาต่างประเทศ ต่อยอดเศรษฐกิจอวกาศ

รายงานข่าวแจ้งว่า วิศวกรไทยในโครงการ THEOS-3 ของสำนักงานพัฒนาเทคโนโลยีอวกาศและภูมิสารสนเทศ (องค์การมหาชน) (GISTDA) ได้พัฒนาระบบซอฟต์แวร์ทั้งบนดาวเทียมและสถานีภาคพื้นดินเป็นครั้งแรก โดยเริ่มทดสอบกับอุปกรณ์จริง ถือเป็นถึงความก้าวหน้าที่สำคัญของไทยที่จะควบคุมภารกิจดาวเทียมได้ด้วยตนเองตั้งแต่ต้นน้ำถึงปลายน้ำ เสริมความมั่นคงของข้อมูลเชิงพื้นที่ ลดการพึ่งพาเทคโนโลยีจากต่างประเทศ เปิดโอกาสสู่การพัฒนาเศรษฐกิจอวกาศในอนาคต

การพัฒนาดังกล่าว เกิดจากประสบการณ์ของ THEOS-2 สู่ THEOS-3 ได้ยกระดับการเรียนรู้ ใช้งาน จนถึงขั้นออกแบบและพัฒนาเองซอฟต์แวร์แกนหลักของระบบ เป็นเจ้าของซอฟต์แวร์ (software ownership) อย่างแท้จริง เข้าใจ ควบคุม และต่อยอดได้ด้วยคนไทย แบบ end-to-end ตั้งแต่วางแผนภารกิจ สั่งการในวงโคจร รับสัญญาณ ประมวลผล จนถึงการจัดการและให้บริการข้อมูล

ปัจจุบัน ซอฟต์แวร์ชุดนี้ เข้าสู่การทดสอบกับอุปกรณ์จริงระดับ Engineering Model (EM) แล้ว เริ่มจาก Onboard Computer (OBC) และ Payload Data Handling Unit (PDHU) ซึ่งเป็นหัวใจของระบบ การทดสอบนี้ยืนยันว่าซอฟต์แวร์ระบบดาวเทียมทำงานกับฮาร์ดแวร์ได้จริงอย่างมีประสิทธิภาพ

ในระยะถัดไป จะขยายการทดสอบสู่ระดับ FlatSat และ Subsystem integration เพื่อจำลองการทำงานเสมือนจริงทั้งระบบ จากนั้นจึงเข้าสู่การประกอบ ทดสอบดาวเทียมทั้งดวงในห้องคลีนรูมของศูนย์ AIT ภายในปี พ.ศ. 2570 ซึ่งจะเป็นหมุดหมายสำคัญของอุตสาหกรรมอวกาศไทย

ระบบซอฟต์แวร์บนดาวเทียม ประกอบดัวย

·             OBC (On-Board Computer): ศูนย์กลางประมวลผลและสั่งการทุกระบบบนดาวเทียม

·              AOCS Flight Software: ควบคุมทิศทางและการทรงตัวของดาวเทียม

·             PDHU (Payload Data Handling Unit):จัดการและจัดเก็บข้อมูลภาพถ่ายพร้อมmetadata

·             Firmware G-PDM: ควบคุมการจ่ายพลังงานของดาวเทียม

·             CHU (Command Handling Unit): รับและประมวลผลคำสั่งจากภาคพื้นดินอย่างต่อเนื่องตลอดภารกิจ

ระบบซอฟต์แวร์ภาคพื้นดิน

·             Mission Planning System (MPS): วางแผนภารกิจถ่ายภาพจากพิกัดหรือพื้นที่เป้าหมาย

·               Satellite Operations Center (SOC): ศูนย์ควบคุมและสั่งการดาวเทียมภาคพื้นดิน รวมถึงการกู้คืนระบบดาวเทียมจาก safe mode

·             Flight Dynamics System (FDS):คำนวณและทำนายวงโคจร วางแผนการปรับวงโคจร และการนำดาวเทียมออกจากวงโคจรเมื่อดาวเทียมหมดอายุขัย (De-orbit)

·             Payload Processing System (PPS): ประมวลผล ผลิต และสอบเทียบข้อมูลเพย์โหลดดาวเทียม เช่น ภาพถ่ายจากดาวเทียมสำรวจโลก

·             Data Facility System (DFS): ระบบสนับสนุนข้อมูล โครงสร้างพื้นฐานเครือข่าย และความปลอดภัยของระบบ

# THEOS-3