รื้อเงื่อนไขทุนรัฐบาลด้านวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีครั้งใหญ่ ครึ่งหนึ่ง เปิดกว้างนับอายุงาน Post doc และภาคเอกชนแก้ปัญหาคนเก่งไหลออกนอกระบบ เตรียมชงเรื่องเข้าครม. ให้ทันใช้ปีนี้
ศ.ดร.ยศชนัน วงศ์สวัสดิ์ รองนายกรัฐมนตรี และรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) เป็นประธานการประชุมคณะกรรมการนโยบายทุนพัฒนากำลังคนการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรมเพื่อพัฒนาประเทศ ครั้งที่ 1/2569 เมื่อวันที่ 16 ก.ย.69 ที่สำนักงานปลัดกระทรวง อว. ที่ประชุมได้มีมติเห็นชอบการชดใช้ทุนของนักเรียนทุนรัฐบาลทางด้านวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ปรับเงื่อนไขเพิ่มความยืดหยุ่น เพื่อดึงดูดคนรุ่นใหม่ เนื่องจากจำนวนผู้สมัครรับทุนรัฐบาลประเภทต่าง ๆ ลดลงอย่างต่อเนื่อง ขาดแรงดึงดูดเมื่อเทียบกับทุนการศึกษารูปแบบอื่นทียืดหยุ่นกว่า โดยเฉพาะทุนระดับมัธยมศึกษาตอนปลาย ซึ่งใช้เวลาศึกษาและมีภาระผูกพันการชดใช้ทุนยาวนาน ประกอบกับกรณีผิดสัญญาจะเผชิญกับเบี้ยปรับอัตราที่สูงมาก โดยมีรายงานว่า กระทรวง อว. จะนำเสนอต่อคณะรัฐมนตรี (ครม.) พิจารณาเพื่อให้มีผลบังคับใช้ทันภายในปีนี้
เงื่อนไขที่ปรับใหม่ จะลดเวลาและเบี้ยปรับการชดใช้ทุน จากที่ต้องชดใช้ทุน 2 เท่าของระยะเวลาศึกษา หากผิดสัญญาให้ชดใช้เงินคืนรวมเบี้ยปรับ 3 เท่าของเงินทุน แนวทางใหม่ให้ลดเวลาชดใช้ทุนเหลือ 1 เท่า (เพดานสูงสุดไม่เกิน 10 ปี) ลดเบี้ยปรับกรณีผิดสัญญาลงครึ่งหนึ่ง ทำให้ยอดชดใช้รวมลดจาก 3 เท่า เหลือ 2 เท่าของเงินทุน
ผู้รับทุนที่สำเร็จการศึกษาสามารถทำงานในฐานะนักวิจัยหลังปริญญาเอก (Postdoctoral Researcher) หรือทำงานในบริษัทเอกชนทั้งในและต่างประเทศได้ ไม่เกิน 2 ปี โดยให้นับรวมเป็นระยะเวลาชดใช้ทุนได้ บริษัทดังกล่าวต้องเป็นที่ยอมรับระดับประเทศหรือนานาชาติ มีบทบาทการพัฒนาเทคโนโลยี นวัตกรรม หรือการวิจัยของประเทศ ผู้รับทุนต้องอยู่ในตำแหน่งสำคัญ เช่น นักวิจัย วิศวกร หรือผู้เชี่ยวชาญเฉพาะด้าน หากผู้รับทุนปฏิบัติงานชดใช้ทุน ณ หน่วยงานเดิมมาแล้ว ไม่น้อยกว่ากึ่งหนึ่ง ขอย้ายไปทำงานในหน่วยงานของรัฐ หรือมูลนิธิที่ดำเนินงานด้านวิจัย วิชาการ หรือเพื่อสังคมได้แม้ต้นสังกัดเดิมจะไม่ยินยอม กรณีชดใช้ทุนมาแล้วไม่น้อยกว่ากึ่งหนึ่ง ขอย้ายไปทำงานกับภาคเอกชนได้ หากบริษัทปลายทางตกลงชำระเงินทุนคงเหลือทั้งหมดแทน
"ทุนรัฐบาลต้องไม่เป็นพันธนาการ ต้องเป็นใบเบิกทางให้คนเก่งกลับมาสร้างประเทศ เงื่อนไขที่ผูกมัดเกินไปทำให้เราเสียโอกาสดึงคนเก่งเข้าระบบ การปรับครั้งนี้เปิดให้นักเรียนทุนได้ทำงานที่ตรงกับความเชี่ยวชาญและมีความสุขกับงานที่ทำ ได้สั่งสมประสบการณ์ทั้งในเวทีวิจัยระดับโลกและภาคอุตสาหกรรม แล้วนำความรู้กลับมาขับเคลื่อนเทคโนโลยีขั้นสูงของประเทศ" ศ.ดร.ยศชนัน กล่าว
