สมาพันธ์สื่อมวลชนแห่งประเทศไทย

จากคนพิการที่เคยไม่กล้าออกจากบ้าน ก้าวออกมาสู่ผู้สร้างสรรค์เครื่องปั้นดินเผามือรางวัล เปิดประตูสู่อาชีพที่ยั่งยืนด้วยสองมือและหัวใจที่ไม่ยอมแพ้ ตอกย้ำศักยภาพที่ซ่อนเร้น ที่รอเพียงโอกาสให้ได้แสดงออก นี่คือเรื่องราวของ ลักษณ์ สุขเภรี หรือ พี่ตุ่ม ที่กล้าก้าวออกมาจากบ้าน เพื่อเข้าร่วมโครงการฝึกอบรม–ฝึกงานคนพิการเพื่อเตรียมความพร้อมเข้าทำงานในสถานประกอบการและการประกอบอาชีพ รุ่นที่ 12 ในหลักสูตรงานปั้นและงานเซรามิก ที่จัดขึ้นโดยมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าธนบุรี (มจธ.) หลักสูตรที่ไม่ใช่แค่มอบทักษะงานฝีมือ แต่เติมเต็มหัวใจของคนพิการให้เจอกับความภาคภูมิใจและกลับมาพึ่งพาตัวเองได้อีกครั้ง

พี่ตุ่มเล่าว่าเป็นคนพิการกล้ามเนื้ออ่อนแรงจากจังหวัดสุโขทัย เห็นโครงการนี้แบบบังเอิญจากเฟซบุ๊ก จึงตัดสินใจสมัครแต่ในใจเต็มไปด้วยความกังวล เพราะไม่ได้ออกจากบ้านมานาน แถมไม่มีพื้นฐานงานปั้นหรืองานศิลปะเลย คนพิการอย่างเราจะทำได้จริงเหรอ เป็นคำถามแรกขึ้นมาในหัวเลย แต่โชคดีที่วันนั้นเราไม่ยอมแพ้ กลายเป็นการตัดสินใจที่พาเรามาเจอจุดเริ่มต้นครั้งใหม่ของชีวิตอย่างในตอนนี้

พี่ตุ่มเริ่มฝึกจากพื้นฐานอย่างการขีดเส้น ซึ่งยอมรับตรง ๆ ว่าเบื่อ ก่อนจะได้ลองปั้นดินน้ำมัน มาถึงจุดเปลี่ยนสำคัญเมื่อได้จับดินเหนียวของจริง พอได้ลงมือปั้นเอง โดยเฉพาะตอนใช้แป้นหมุน ความหลงใหลก็เหมือนถูกเปิดสวิตช์ขึ้นมาทันที จากคนที่ไม่มั่นใจกลายเป็นคนที่ทุ่มสุดตัวให้กับงานปั้นจนบางครั้งลืมเวลากินข้าว เพราะตั้งใจปั้นให้เสร็จ และถึงขั้นยอมสละวันหยุดเสาร์-อาทิตย์มานั่งทำงานต่อเพื่อให้ชิ้นงานสำเร็จตามที่ตั้งใจ

อีกหนึ่งก้าวสำคัญที่พาพี่ตุ่มไปสู่ความสำเร็จในชีวิต คือการตัดสินใจส่งผลงานประติมากรรมรูปหมู ปาก จู๋ ที่เธอปั้นขึ้นด้วยมือของตัวเองเข้าประกวดในโครงการสำหรับคนพิการ ภายใต้แนวคิดใจเราเท่ากัน จนคว้าตำแหน่งตัวแทนระดับภูมิภาค รับเงินรางวัล 5,000 บาท พร้อมเงินสนับสนุนอีก 12,000 บาท ซึ่งเป็นความสำเร็จที่ทำให้เธอรู้สึกตกใจและภาคภูมิใจอย่างที่สุด

"ตอนแรกไม่คิดเลยว่าจะทำได้ แต่พอได้จับดิน ได้เห็นการขึ้นรูปด้วยมือเรา เหมือนเราได้เจอโลกอีกใบ รางวัลที่ได้มาจึงมีค่ามากกว่าเงิน และเป็นสิ่งพิสูจน์ว่าคนอย่างเราก็มีความสามารถ สร้างอาชีพเลี้ยงตัวเองได้จริง ๆ คือความภูมิใจที่ประเมินค่าไม่ได้เลย" พี่ตุ่มถ่ายทอดความรู้สึกในใจถึงความสำเร็จที่ได้รับ

จากทักษะและความมั่นใจที่ได้รับ พี่ตุ่มวางแผนที่จะกลับไปตั้งต้นธุรกิจเล็กๆ โดยจะปั้นกระถางต้นไม้ และตุ๊กตาปากหมูตัวเล็กๆ ซึ่งเป็นผลงานสร้างชื่อของเธอ เพื่อวางขายให้กับนักท่องเที่ยวในบริเวณอุทยานประวัติศาสตร์สุโขทัย นอกจากนั้นเธอยังมีความตั้งใจที่จะกลับมาเป็นพี่เลี้ยง เพื่อถ่ายทอดความรู้และประสบการณ์ให้กับคนพิการในโครงการรุ่นที่ 2 ต่อไปด้วย

เบื้องหลังความสำเร็จของผู้เข้าร่วมหลักสูตรในโครงการฯ คือปรัชญาการสอนที่ลึกซึ้ง หลักสูตรนี้ไม่ใช่แค่ชั้นเรียนสอนทักษะอาชีพเพื่อสร้างรายได้ให้คนพิการเท่านั้น แต่ถูกออกแบบให้เป็นArt Therapy หรือศิลปะบำบัดเพื่อดูแลหัวใจ ช่วยให้คนพิการที่เข้าร่วมโครงการได้หยุดพักจากความทุกข์ทางกายและใจไว้ชั่วคราว เป้าหมายเชิงกลยุทธ์คือการช่วยให้แต่ละคนค้นพบลายมือเฉพาะตัว เพื่อให้ผลงานโดดเด่นและแข่งขันกับเซรามิกที่ผลิตในระบบอุตสาหกรรมได้ นับเป็นความท้าทายอย่างยิ่งสำหรับผู้สอนที่ต้องปรับหลักสูตรตลอด 6 เดือนให้เข้ากับคนพิการประเภทต่างๆ

ผศ.บุญเลี้ยง แก้วนาพันธ์ รักษาการผู้ช่วยหัวหน้าโครงการฝ่ายแผนงานและบริการวิชาการ โครงการร่วมบริหารหลักสูตรฯ (มีเดีย) คณะสถาปัตยกรรมศาสตร์และการออกแบบ มจธ. อาจารย์ผู้ดูแลหลักสูตรฯ ได้อธิบายถึงปรัชญาเบื้องหลังการฝึกอบรมครั้งนี้ว่า เป้าหมายของเราไม่ใช่แค่การสอนปั้นดิน แต่คือการใช้ศิลปะบำบัดเพื่อปลด ล็อกหัวใจของคนพิการ หลายคนเริ่มต้นจากศูนย์ ไม่มีความมั่นใจ แต่เมื่อไหร่ที่พวกเขาจดจ่อกับดินในมือจนลืมความเจ็บปวดทางกายไปชั่วขณะ นั่นคือจุดที่ศักยภาพที่แท้จริงของพวกเขาได้เปล่งประกายออกมา

นอกเหนือจากการสร้างสรรค์ผลงานศิลปะ โครงการยังได้วางรากฐานทางธุรกิจให้กับผู้เข้าร่วม ด้วยการจัดตั้งแบรนด์ออนไลน์ของตนเองในชื่อ เพี้ยนเซรามิก มีสมาชิกทั้งสิ้น 10 คน ซึ่งเป็นเหมือนการตั้งบริษัท /ตั้งกลุ่มธุรกิจ ให้คนพิการได้เรียนรู้ทักษะที่จำเป็นรอบด้าน ตั้งแต่การตลาด การถ่ายรูปสินค้า ไปจนถึงการตั้งราคาขายตามความซับซ้อนและเวลาที่ใช้สร้างผลงาน นอกจากนี้ยังมีการจัดตั้งกองทุนที่นำรายได้ส่วนหนึ่งมาต่อยอดธุรกิจในอนาคต เช่น การลงโฆษณาในเฟซบุ๊ก และค่าใช้จ่ายในการเดินทางสำหรับการไปออกร้านขายของ

เรื่องราวความสำเร็จของพี่ตุ่มและโครงการฯ จึงเป็นบทพิสูจน์ที่ชัดเจนว่าการมอบโอกาสและการสนับสนุนที่ถูกต้อง สามารถปลดล็อกศักยภาพที่ไร้ขีดจำกัดของคนพิการได้ เพื่อสร้างโอกาสและจุดประกายความหวังให้กับคนพิการคนอื่นๆ ในสังคมต่อไปในอนาคต

หลักสูตรงานปั้นและงานเซรามิกนี้ เป็นหลักสูตรที่ มจธ. จัดทำขึ้นสำหรับคนพิการ ภายใต้โครงการฝึกอบรม–ฝึกงานคนพิการเพื่อเตรียมความพร้อมเข้าทำงานในสถานประกอบการและการประกอบอาชีพ รุ่นที่ 12 และถือเป็นปีแรกที่จัดขึ้น โดยในปี 2568 นี้ ได้รับการสนับสนุนงบประมาณจากการเคหะแห่งชาติ ตามพระราชบัญญัติส่งเสริมและพัฒนาคุณภาพชีวิตคนพิการ มาตรา 35 มีจุดมุ่งหมายเพื่อให้คนพิการได้ฝึกฝนทักษะและสร้างรายได้ผ่านงานฝีมือ สามารถนำไปประกอบอาชีพอิสระได้

#Art Therapy  #เพี้ยนเซรามิก