62 ชาติเอเชีย-แปซิฟิกรับรอง "ปฏิญญากรุงเทพฯ" ผสานเทคโนโลยีอวกาศขั้นสูงบรรลุเป้าหมายความยั่งยืน ประกาศกลางเวทียูเอ็น "เปลี่ยนเทคโนโลยีอวกาศเป็นเครื่องยนต์ทางเศรษฐกิจ"
เมื่อวันที่ 28 ต.ค.69ศ.ดร.ยศชนัน วงศ์สวัสดิ์ รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) กล่าวบนเวทีระดับรัฐมนตรีว่าด้วยการใช้ประโยชน์จากอวกาศเพื่อการพัฒนาที่ยั่งยืนในภูมิภาคเอเชียและแปซิฟิก สมัยที่ 5 ณ ศูนย์การประชุมสหประชาชาติ กรุงเทพฯ โดยที่ประชุมมีมติจากฉันทามติของประเทศสมาชิก ESCAP ทั้ง 53 ประเทศ และสมาชิกสมทบอีก 9 แห่งรับรอง "ปฏิญญากรุงเทพว่าด้วยการใช้ประโยชน์จากอวกาศเพื่อการพัฒนาที่ยั่งยืนในภูมิภาคเอเชียและแปซิฟิก" อย่างเป็นทางการ ซึ่งจะเป็นหมุดหมายสำคัญในการกำหนดทิศทางความร่วมมือด้านอวกาศของภูมิภาคไปจนถึงปี 2573
สาระของปฏิญญาฉบับนี้ เป็นความท้าทายระดับโลก โดยจะบูรณาการเทคโนโลยีขั้นสูงอย่าง AI, Big Data, Cloud, Quantum และการสื่อสารผ่านดาวเทียม ประยุกต์ใช้กับกิจการอวกาศอย่างเป็นรูปธรรม เพื่อขจัดความเหลื่อมล้ำทางเทคโนโลยี เปิดกว้างให้ภาคเอกชน สตาร์ตอัป เอสเอ็มอี รวมถึงสถาบันการศึกษาและงานวิจัย เข้ามีส่วนร่วมอย่างเต็มที่ สร้างกลไกการแบ่งปันข้อมูลโดยสมัครใจภายใต้กฎหมายของแต่ละประเทศ กำหนดมาตรฐานข้อมูลกลางที่เชื่อมโยงถึงกันได้
เป้าหมายของการแบ่งปันข้อมูล คือการรับมือภัยพิบัติ การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ การเฝ้าระวังสิ่งแวดล้อม เพิ่มขีดความสามารถให้ภาคการเกษตรและความมั่นคงทางอาหาร
ปฏิญญากรุงเทพฯ ฉบับนี้ จะใช้เป็นกรอบหลักสำหรับ "แผนปฏิบัติการเอเชียและแปซิฟิกฯ ระยะที่ 3" (ค.ศ. 2026–2030) เพื่อสานต่อเป้าหมายไปจนถึงการประชุมสมัยที่ 6 ในปี 2573
ศ.ดร.ยศชนัน กล่าวว่าการทำงานระหว่างดาวเทียมออปติคัล ดาวเทียมเรดาร์ และเทคโนโลยี AI จะติดตามวิกฤตอุทกภัย ภัยแล้ง และปัญหาหมอกควันข้ามพรมแดนได้แม่นยำกว่าที่เคยมี โจทย์ใหญ่ที่สุดในตอนนี้ คือการแปลงชุดข้อมูลไปสู่การตัดสินใจ เพื่อช่วยเหลือผู้คนได้จริงในเวลาวิกฤต จึงนำเสนอยุทธศาสตร์การขับเคลื่อนแบบ "3P" ต่อที่ประชุม ประกอบด้วย People การยกระดับระบบเตือนภัยให้ประเมินผลกระทบที่เกิดขึ้นกับประชาชนได้โดยตรง Prosperity สร้างขีดความสามารถตลอดห่วงโซ่คุณค่าทางอวกาศ เชื่อมโยงมหาวิทยาลัย สำนักงานพัฒนาเทคโนโลยีอวกาศและภูมิสารสนเทศ (องค์การมหาชน) (สทอภ. :GISTDA) กับภาคอุตสาหกรรมเข้าด้วยกัน และ Partnership การเชื่อมต่อระบบข้อมูลของทั้งภูมิภาคให้เป็นหนึ่งเดียว
"เราต้องเปลี่ยนเทคโนโลยีอวกาศให้เป็นเครื่องยนต์ทางเศรษฐกิจ วิทยาศาสตร์ที่น่าเชื่อถือและระบบที่เชื่อมโยงถึงกันได้ จะเป็นกุญแจสำคัญที่ช่วยขับเคลื่อนการเติบโต เสริมความพร้อมในการรับมือภัยพิบัติ และสร้างสันติภาพให้เกิดขึ้นในภูมิภาค"ศ.ดร.ยศชนันกล่าว
