นักวิจัยเคมบริดจ์-ไบโอเทค ผนึกเครือข่ายไทย–นานาชาติขับเคลื่อน One Health รับมือโรคไข้หูดับ จากงานวิจัยสู่การป้องกัน
ศูนย์พันธุวิศวกรรมและเทคโนโลยีชีวภาพแห่งชาติ (ไบโอเทค) สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช.) จัดประชุม Thailand Streptococcus suis Seminar 2026 ครั้งที่ 1 (The 1st TSSS 2026) หัวข้อ “One Health Streptococcus suis: จากงานวิจัยสู่แนวทางป้องกันเพื่อความปลอดภัยทางสาธารณสุขและปศุสัตว์” ระหว่างวันที่ 13–14 กรกฎาคม 2569 ที่โรงแรม เดอะ สุโกศล กรุงเทพฯ เพื่อแลกเปลี่ยนองค์ความรู้ด้านระบาดวิทยา การดื้อยาต้านจุลชีพ และเทคโนโลยีจีโนมิกส์ของเชื้อ Streptococcus suis (สเตรปโตค็อกคัส ซูอิส) เพื่อพัฒนาแนวทางป้องกันควบคุมโรคอย่างอย่างเป็นรูปธรรม
Streptococcus suis หรือโรคไข้หูดับ เป็นโรคติดต่อจากสัตว์สู่คนที่องค์การอนามัยโลกและนานาชาติให้ความสำคัญ เป็นโรคอุบัติใหม่ที่ส่งผลกระทบต่อระบบสาธารณสุข ความมั่นคงทางอาหาร และอุตสาหกรรมการเลี้ยงสุกรทั่วโลก เชื้อ S. suis เป็นสาเหตุสำคัญของโรคในสุกร ก่อให้เกิดโรคหลายชนิด เช่น เยื่อหุ้มสมองอักเสบ ข้ออักเสบ ปอดอักเสบ ภาวะติดเชื้อในกระแสเลือด ส่งผลกระทบต่อสุขภาพสัตว์ ประสิทธิภาพการผลิต ต้นทุนการรักษา สร้างความสูญเสียทางเศรษฐกิจแก่เกษตรกรและอุตสาหกรรมสุกร สุกรที่ไม่แสดงอาการป่วยยังเป็นพาหะของเชื้อ ประเทศไทย มีรายงานผู้ป่วยในคนอย่างต่อเนื่อง อาจติดเชื้อเกิดจากการสัมผัสสุกรหรือผลิตภัณฑ์สุกรที่ปนเปื้อน รวมถึงการบริโภคเนื้อสุกรดิบหรือปรุงไม่สุก ผู้ป่วยอาจมีอาการรุนแรง หรือเสียชีวิตได้ ทั้งก่อปัญหาการดื้อยาต้านจุลชีพ ซึ่งต้องอาศัยการวิจัยและระบบเฝ้าระวังแบบบูรณาการตามแนวคิด One Health เพื่อสนับสนุนการประเมินความเสี่ยง การกำหนดมาตรการป้องกัน และการควบคุมโรคอย่างมีประสิทธิภาพในระดับประเทศและภูมิภาค
Prof. Dr. Lucy Weinert จาก Department of Veterinary Medicine, Cambridge Veterinary School, University of Cambridge หัวหน้าโครงการ และ ดร.สุกัญญา ยงเกียรติตระกูล นักวิจัยอาวุโส ไบโอเทค สวทช. หัวหน้าโครงการฝ่ายไทย กล่าวว่า การจัดประชุม Thailand Streptococcus suis Seminar 2026 เป็นความร่วมมือระหว่างมหาวิทยาลัยเคมบริดจ์ สหราชอาณาจักร และ ไบโอเทค สวทช. เรื่อง “Beta-Lactam Resistant Strain Replacement of Zoonotic Streptococcus suis in Slaughtered Pigs from Thailand: Global Risks to Food Security and Public Health” ได้รับทุนสนับสนุนจาก International Science Partnerships Fund (ISPF) ของสหราชอาณาจักร โดยบริติช เคานซิล (British Council) จำนวน 79,509.60 ปอนด์สเตอร์ลิง (ประมาณ 3.4 ล้านบาท) ระยะเวลาโครงการ 2 ปี ศึกษาความชุกและระบาดวิทยาทางจีโนมของเชื้อ S. suis ศึกษากลไกทางพันธุกรรมที่ทำให้เชื้อเกิดการดื้อต่อยาปฏิชีวนะกลุ่มเบต้าแลคแทม ทำความเข้าใจรูปแบบและการแพร่กระจายของการดื้อยาดังกล่าวในประเทศไทย สนับสนุนการพัฒนาระบบเฝ้าระวัง การประเมินความเสี่ยง และมาตรการป้องกันโรคบนพื้นฐานของหลักฐานทางวิทยาศาสตร์
ดร.สุกัญญา ยงเกียรติตระกูล กล่าวต่อไปว่า งานวิจัยนี้จะช่วยเสริมสร้างขีดความสามารถของประเทศไทยในการเฝ้าระวังเชื้อดื้อยาปฏิชีวนะ ส่งเสริมแนวทางการรักษาที่เหมาะสมในทั้งสัตว์และมนุษย์ สนับสนุนข้อมูลทางวิทยาศาสตร์ที่น่าเชื่อถือแก่ผู้มีส่วนเกี่ยวข้องในด้านนโยบาย การเกษตร และสาธารณสุข ทั้งนี้ในประเด็นการดื้อยาต้านจุลชีพ (AMR) งานวิจัยของไบโอเทค สวทช. จะศึกษาระบาดวิทยาเชิงพันธุกรรมเพื่อติดตามความไวของเชื้อต่อยา และประเมินความเสี่ยงอย่างเป็นระบบ เพื่อการใช้ยาต้านจุลชีพอย่างสมเหตุสมผลทั้งในคนและสัตว์ การพบเชื้อดื้อยา เป็นข้อมูลที่ช่วยให้ทีมนักวิจัยออกแบบมาตรการป้องกันได้อย่างตรงจุด และไม่ให้เกิดการตื่นตระหนก
ผศ. ดร.เชาวรีย์ อรรถลังรอง ผอ.ไบโอเทค สวทช. กล่าวว่า ไบโอเทค มีบทบาทสร้างองค์ความรู้ พัฒนาเทคโนโลยี จัดทำข้อมูลทางวิทยาศาสตร์ที่ถูกต้องและน่าเชื่อถือ สนับสนุนหน่วยงานที่รับผิดชอบด้านสาธารณสุข ปศุสัตว์ และผู้กำหนดนโยบายการตัดสินใจบนพื้นฐานของหลักฐานเชิงประจักษ์
